Χορός φλαμένκο: Συνέντευξη με τη Φιλίππα Στυλιανούδη

Χορός φλαμένκο: Συνέντευξη με τη Φιλίππα Στυλιανούδη

Συνέντευξη:  Νατάσα Παναγή


 

Η Φιλίππα Στυλιανούδη έλαβε το πρώτο της επαγγελματικό δίπλωμα από την Ανώτερη Επαγγελματική Σχολή «Ραλλού Μάνου». Αργότερα, ακολούθησε το πάθος της για τον χορό φλαμένκο, αρχικά στη σχολή χορού «Estrella» στην Αθήνα και μετέπειτα στην Ισπανία (Jerez de la Frontera, Sevilla) όπου συνέχισε την εκπαίδευσή της με τους Antonio Canales, Andre Pena, Isabel Bayon, Mercedes Ruiz, Angel Atienza, Pastora Galvan, Belen Maya, Antonio el Pipa κ.α. Έλαβε επίσης τα διπλώματα Instructor από το «Spanish Dance Society» και το «Alianza Flamenca». Αξίζει επίσης να σημειωθεί, ότι μαθήτευσε πλάι σε καταξιωμένους καθηγητές  όπως τους Anton Stoinov, Ρούλα Παπαδημητρίου, Pierre Tavernier, Μπέκυ Μπερτούμη, Milton Myers (της Ακαδημίας Jacob’s Pillow της Αμερικής), Πένυ Διαμαντοπούλου, Χάρη Μανταφούνη, Μπέτυ Δραμισιώτη, Αλίκη Καζούρη και Μιχάλη Ναλμπάντη. Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η συμμετοχή της σε χορευτικές παραστάσεις με την Εθνική Λυρική Σκηνή και με τις ομάδες χορού «Flamenco Ronda al Alba» και «Flamenco La Rambla» της οποίας υπήρξε μέλος για 3 χρόνια. Σήμερα, διευθύνει τη σχολή χορού «El Duende» στη Λεμεσό και παράλληλα οργανώνει συστηματικά δράσεις που συμβάλλουν στην προώθηση του ισπανικού πολιτισμού στην Κύπρο.

 

Είναι ευρέως γνωστό ότι είσαι από τους ελάχιστους επαγγελματίες χορευτές φλαμένκο στην Κύπρο! Τι σε ώθησε να ασχοληθείς μ’ αυτό το είδος χορού;

Θυμάμαι πως από 12 ετών έλεγα στη μαμά μου ότι ήθελα να μάθω έναν συγκεκριμένο χορό που ένιωθα πως κατοικούσε βαθιά μέσα μου, χωρίς καν να γνωρίζω ή να έχω δει ποτέ φλαμένκο. Ένα ντοκιμαντέρ αφιερωμένο στη «Feria de Sevilla» που παρακολούθησα αργότερα στην τηλεόραση, ξύπνησε εκείνο που ήταν ριζωμένο στην ψυχή μου και αμέσως φώναξα «αυτό είναι που θέλω να κάνω!».

 

Μίλησέ μας λίγο για τον χορό φλαμένκο. Ποιες αλλαγές έχει υποστεί από τις απαρχές της δημιουργίας του μέχρι σήμερα;

Ο Federico Garcia Lorca είχε πει κάποτε για τη δύναμη του duende – την οποία όπως τόνισε συναντάς και στο φλαμένκο – πως ανεβαίνει απ΄ τις γυμνές πατούσες των ποδιών. Εξήγησε ότι «δεν είναι μια ικανότητα, μα αληθινή μορφή, αίμα, αρχαία κουλτούρα, στιγμή δημιουργίας».
Οι ρίζες του φλαμένκο είναι θαμμένες στο μυστήριο, αφού οι απόψεις για την προέλευσή του διίστανται. Έχουν γίνει αναφορές που το συνδέουν τόσο με τη θορυβώδη συμπεριφορά των Φλαμανδών στρατιωτών των ισπανο-βελγικών εδαφών, όσο και με την εμφάνιση των πρώτων νομαδικών τσιγγάνικων φυλών που προήλθαν από το Παντζάμπ της Ινδίας, συσχετίζοντάς το με την αραβική λέξη «Fellah-mengu» (φυγάς) κ.λπ.
Η σημαντικότερη, πιστεύω, εξέλιξη που έχει καθιερώσει το φλαμένκο πηγάζει από τη «Χρυσή Εποχή» 1850-1910, όπου έπαψε να έχει την κακή φήμη (που το ήθελε να είναι μόνο αποδεκτό από τα κατώτερα στρώματα) και να αναγνωρίζεται από τις πλούσιες/μορφωμένες τάξεις. Ο κόσμος είχε έτσι την ευκαιρία να γνωρίσει την τέχνη του φλαμένκο στα διάφορα «café-cantante». Εδώ πλέον έχουμε τους επαγγελματίες οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων και το τέλος της δικτατορίας του Φράνκο, άρχισαν να δέχονται επιρροές από τη Λατινική Αμερική, πιο συγκεκριμένα από την Κούβα, με την προσθήκη της jazz μουσικής και των διάφορων οργάνων όπως φλάουτο, σαξόφωνο, κρουστών κ.λπ.
Σήμερα όλοι γνωρίζουν πως τα κύρια χαρακτηριστικά του φλαμένκο είναι το τραγούδι, τα λεγόμενα «Palos» (ρυθμοί), η κιθάρα και ο χορός. Εκείνο που προσωπικά με συναρπάζει είναι πως κινησιολογικά και τραγουδιστικά, εκφράζονται όλα όσα έχει περάσει ο λαός μέσα από τους αιώνες (έρωτας, χαρά, φύση, πόνος, θάνατος).
Στις μέρες μας το φλαμένκο έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό που μπορεί να συνδυαστεί με ένα «fusion» από άλλες μορφές τέχνης, με το experimental flamenco να ακμάζει.

 

 

Πόσο δύσκολο ήταν να ενσωματώσεις το φλαμένκο στην κυπριακή πραγματικότητα; Κατά την άποψή σου, ο ισπανικός πολιτισμός κρύβει στοιχεία που ελκύουν το ενδιαφέρον του κόσμου;

Παρόλο που είμαστε μεσογειακός λαός και εκφραζόμαστε με παρόμοιο τρόπο, εντούτοις, ο κόσμος στην Κύπρο είχε για ένα διάστημα την εντύπωση πως «φλαμένκο» και «latin» ήταν το ίδιο πράγμα. Ευτυχώς αυτό έχει ξεπεραστεί στις μέρες μας, μιας και μέσω διαφόρων παραστάσεων που έχω ανεβάσει τα τελευταία 13 περίπου χρόνια, σε συνδυασμό με ομιλίες και συνεντεύξεις, η τέχνη της ισπανικής κουλτούρας αγαπήθηκε και καθιερώθηκε.
Το πάθος, η δύναμη, ο πόνος της φωνής, τα φανταχτερά φορέματα, η ψυχή του χορευτή και η εξωτερίκευση των συναισθημάτων του, είναι πιστεύω, τα στοιχεία που έχουν σαγηνέψει το κοινό.

 

Θεωρείς ότι το στιλ σου έχει επηρεαστεί από γνωστούς χορευτές φλαμένκο και σε ποιο βαθμό;

Αγαπημένες μου χορεύτριες είναι η θρυλική Carmen Amaya, η συνταρακτική Rafaella Carrasco, η Eva Yerbabuena και η Rosio Molina. Με έχουν σίγουρα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό, ωστόσο, δεν είμαι άνθρωπος που φανατίζεται με τα είδωλα. Η αλήθεια είναι πως σαν αφεθώ επάνω στο σανίδι προσπαθώ να εκφράσω με τον δικό μου τρόπο τον έρωτα, τον δυναμισμό, τη χαρά και τον πόνο, καταθέτοντας ουσιαστικά την ψυχή μου.

                        

 

Θα μπορούσες να μας μιλήσεις για τη μέθοδο που ακολουθείς στη διδασκαλία του χορού φλαμένκο;

Πάντοτε δίνω έμφαση στην προετοιμασία του σώματος, εφόσον το φλαμένκο είναι ένας ιδιαίτερα απαιτητικός χορός. Η τεχνική της κίνησης των ποδιών και των χεριών είναι δύσκολη και η δουλειά μου είναι οι μαθητές να μπορούν να απελευθερώσουν το σώμα τους. Στην τάξη αναλύω κάθε βήμα με λεπτομέρεια και χρησιμοποιώ επίθετα για να βοηθήσω τον μαθητή να εμπεδώσει την κάθε κίνηση, ακολουθώντας τη μέθοδο της επανάληψης. Το ίδιο εφαρμόζω και με τις διάφορες παραδοσιακές μουσικές φόρμες (palos-cante), τις οποίες επεξηγώ έτσι ώστε να τις αναγνωρίζουν οι μαθητές. Tραγούδι, tempo και μεταδοτικότητα είναι πολύ σημαντικά.

 

Τι δεξιότητες αποκτά κανείς μέσα από αυτό το είδος χορού;

Ρυθμό, ταχύτητα, θεατρικότητα, καλλιέργεια της φαντασίας, ομαδικότητα, ενδυνάμωση του μυοσκελετικού συστήματος και την ικανότητα να μπορείς να κινείς ανεξάρτητα τα διάφορα μέλη του σώματός σου. Πέρα όμως από τη δεξιότητα, λέω πάντοτε στους μαθητές μου πως το φλαμένκο λειτουργεί και ως «ψυχολόγος» που, ειδικότερα με το χτύπημα των ποδιών, σε ξαλαφρώνει και σε γεμίζει με ενέργεια.

 

Ποιες είναι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας επαγγελματίας χορευτής στην Κύπρο;

Στην Κύπρο δεν εκτιμώνται ιδιαίτερα οι τέχνες, και το φλαμένκο δεν αποτελεί εξαίρεση. Δεν παρέχεται καμιά οικονομική στήριξη ή προβολή. Ό,τι έχω ανεβάσει μέχρι σήμερα έχει γίνει με δικό μου αγώνα και με τη βοήθεια των λίγων ανθρώπων που με στηρίζουν. Το φλαμένκο μπορεί να παντρευτεί με οποιαδήποτε άλλη μορφή τέχνης και προσωπική μου επιθυμία θα ήταν να υπήρχαν κάποιες προτάσεις από άλλους καλλιτέχνες.

                

 

Τι σημαίνει για εσένα το φλαμένκο και τι συναισθήματα σου δημιουργεί;

Για εμένα το φλαμένκο είναι ένα είδος χορού που συνδυάζει κουλτούρα, τρόπο σκέψης και επικοινωνία με τον ίδιο σου τον εαυτό. Με μαγεύει το άκουσμα των τσιγγάνικων φωνών και με συναρπάζει ο τρόπος που το έδαφος τραντάζεται με κάθε χτύπο του ποδιού. Προσωπικά, με έχει βοηθήσει να ανακαλύψω πτυχές του εαυτού μου και να βγάλω από μέσα μου το duende.

 

Θα θέλαμε πολύ να μάθουμε ποια είναι τα σχέδιά σου για το μέλλον!

Ανεβάζω συχνά παραστάσεις στην Κύπρο, είτε με τη σχολή μου «El Duende», που εδρεύει στη Λεμεσό, είτε με την «Compania Flamenca Filippa» που έχει ιδρυθεί με σκοπό την προώθηση της ισπανικής κουλτούρας από επαγγελματίες χορευτές και μουσικούς. Επιπλέον, οργανώνω σεμινάρια με Iσπανούς καλλιτέχνες, προσφέροντας πολύτιμες εμπειρίες στους μαθητές της σχολής μου.
Σκοπός της τελευταίας μου επίσκεψης στη Μαδρίτη ήταν η προετοιμασία για την επόμενή μου παράσταση, την οποία θα πλαισιώσουν σπουδαίοι καλλιτέχνες με τους οποίους έχω συνεργαστεί και έχω παρουσιάσει τη χορογραφική μου ιδέα. Δεν θέλω ακόμη να αποκαλύψω τα σχέδια μου για το μέλλον, αλλά θα έλεγα πως κάτι συναρπαστικό ψήνεται…

 

You May Also Like

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.